FOB hay CIF? Chọn Incoterm khi nhập nông sản từ Việt Nam

Câu hỏi đầu tiên trong mọi yêu cầu báo giá là điều kiện giao hàng (Incoterm). Chọn sai, bạn có thể trả cước hai lần hoặc chịu rủi ro mà không có bảo hiểm. Bài này giải thích ba điều kiện dùng nhiều nhất cho hạt điều, hồ tiêu, cà phê: FOB, CFR và CIF.
FOB — Free On Board
Người bán (nhà xuất khẩu Việt Nam) lo đóng gói, chở hàng ra cảng, làm thủ tục xuất khẩu và xếp hàng lên tàu. Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng đã nằm trên tàu tại cảng Việt Nam. Người mua tự thuê tàu, tự mua bảo hiểm.
Hợp với: người mua đã có hãng tàu hoặc công ty giao nhận (forwarder) quen, được giá cước tốt, muốn kiểm soát lịch tàu.
CFR — Cost and Freight
Người bán thuê tàu tới cảng đến và trả cước. Nhưng rủi ro vẫn chuyển cho người mua khi hàng lên tàu ở Việt Nam, giống FOB. Đây là điểm nhiều người mua mới hay nhầm: hàng hư hỏng trên biển là rủi ro của người mua, nên người mua phải tự mua bảo hiểm.
Hợp với: người mua không có forwarder, muốn một giá trọn gói tới cảng.
CIF — Cost, Insurance and Freight
Như CFR, cộng thêm người bán mua bảo hiểm cho người mua hưởng, mức tối thiểu 110% giá trị hàng theo điều kiện C (bảo hiểm cơ bản). Muốn bảo hiểm mọi rủi ro (điều kiện A), cần ghi rõ trong hợp đồng.
Hợp với: người mua dùng L/C (ngân hàng thường yêu cầu bộ chứng từ có bảo hiểm), người mua nhỏ, lần đầu nhập khẩu.
So sánh nhanh
| FOB | CFR | CIF | |
|---|---|---|---|
| Ai thuê tàu | Người mua | Người bán | Người bán |
| Ai mua bảo hiểm | Người mua | Người mua | Người bán |
| Rủi ro chuyển | Lên tàu tại VN | Lên tàu tại VN | Lên tàu tại VN |
| Giá báo | Thấp nhất | + cước | + cước + phí bảo hiểm |
Còn EXW, DAP, DDP?
- EXW: nhận tại nhà máy. Người mua phải tự làm thủ tục xuất khẩu tại Việt Nam — rất khó với doanh nghiệp nước ngoài, ít dùng.
- DAP / DDP: người bán giao tới tận kho người mua. Giá cao, phụ thuộc đối tác thông quan ở nước nhập khẩu.
Lời khuyên cho đơn đầu tiên
- Hỏi báo giá cả FOB và CIF để so với cước forwarder của bạn.
- Với CFR/CIF, hỏi rõ hãng tàu, thời gian tàu và miễn phí lưu container (free time) tại cảng đến.
- Ghi đúng phiên bản: *Incoterms® 2020*.
Bạn có thể xem bảng ai chịu chi phí ở từng chặng tại trang Tính tải container & Incoterm, hoặc gửi yêu cầu báo giá — chúng tôi báo cả FOB và CIF trong 24 giờ. Cần trao đổi nhanh, gọi / Zalo / WhatsApp 0941 388 887.



